„Tarcza Wschód”
Środki europejskie mogą być wykorzystane na wzmocnienie zdolności obronnych Unii Europejskiej poprzez różne programy i inicjatywy, które wspierają rozwój technologii, współpracę przemysłową i modernizację sił zbrojnych państw członkowskich.
Oto kilka kluczowych mechanizmów:
1. Europejski Fundusz Obrony (EDF)
EDF jest głównym instrumentem finansowym UE przeznaczonym na wsparcie badań i rozwoju w sektorze obronnym. Finansuje:
A) Badania i rozwój technologii obronnych (np. sztuczna inteligencja, cyberbezpieczeństwo, systemy autonomiczne),
B) Wspólne projekty przemysłowe w zakresie uzbrojenia i systemów wojskowych,
C) Modernizację i interoperacyjność sił zbrojnych państw członkowskich.
2. Stała Współpraca Strukturalna (PESCO)
PESCO umożliwia grupom państw UE realizację wspólnych projektów obronnych, np.:
- rozwój europejskiego drona bojowego,
- systemy wymiany informacji wywiadowczych,
- wspólne zakupy uzbrojenia i amunicji.
3. Instrument na rzecz Wzmocnienia Przemysłu Obronnego (EDIRPA)
To nowy program, który pomaga państwom UE w szybszym uzupełnianiu zapasów wojskowych poprzez wspólne zakupy broni i amunicji, szczególnie w kontekście wsparcia dla Ukrainy.
4. Mobilność wojskowa i infrastruktura
UE finansuje modernizację infrastruktury transportowej w ramach Connecting Europe Facility (CEF), aby umożliwić sprawniejsze przemieszczanie wojsk i sprzętu na terenie Europy.
5. Cyfryzacja i cyberbezpieczeństwo
Środki z programów takich jak Cyfrowa Europa czy Horyzont Europa mogą być wykorzystane na rozwój technologii związanych z cyberobroną i sztuczną inteligencją w sektorze wojskowym.
6. Wsparcie dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) i startupów obronnych
UE wspiera innowacyjne MŚP w sektorze obronnym poprzez dedykowane fundusze i zachęty do współpracy z większymi firmami i organizacjami wojskowymi.
7. Współpraca z NATO i partnerami spoza UE
Środki UE mogą być również wykorzystywane na projekty zwiększające interoperacyjność z NATO oraz współpracę obronną z krajami partnerskimi (np. Norwegią).
Dzięki tym mechanizmom Unia Europejska wzmacnia swoje zdolności obronne, redukując zależność od importu broni spoza UE i zwiększając bezpieczeństwo całego kontynentu.
Należałby również rozważyć wspólną budowę schronów i ukryć dla ludności.
Programy wsparcia dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) w sektorze obronnym koncentrują się na finansowaniu innowacyjnych projektów, rozwoju nowych technologii i ułatwianiu współpracy z większymi firmami oraz instytucjami obronnymi. Oto kluczowe inicjatywy UE wspierające MŚP w tej dziedzinie:
1. Europejski Fundusz Obrony (EDF)
1.1. EDF przeznacza środki na badania i rozwój technologii obronnych, w tym specjalne wsparcie dla MŚP oraz startupów.
2.1. Dofinansowanie do 100% kosztów badań i do 80% kosztów rozwoju prototypów,
3.1. Projekty konsorcjalne, w których MŚP mogą współpracować z większymi podmiotami,
4.1. Preferencje dla innowacyjnych firm, zwłaszcza w obszarach takich jak sztuczna inteligencja, cyberbezpieczeństwo i robotyka.
2. Europejski Instrument na rzecz Wzmocnienia Przemysłu Obronnego (EDIRPA)
- ułatwia wspólne zakupy sprzętu wojskowego,
- wspiera MŚP w integracji z łańcuchami dostaw w sektorze obronnym,
- skierowany do firm, które produkują kluczowe komponenty dla sektora obronnego.
3. COSME i InvestEU
Choć te programy nie są stricte obronne, oferują MŚP gwarancje kredytowe, finansowanie inwestycji i wsparcie dla innowacji, w tym dla firm działających w sektorze technologii podwójnego zastosowania (cywilno-wojskowego).
4. Horyzont Europa - Cyfryzacja i technologie podwójnego zastosowania
Finansowanie badań nad nowoczesnymi technologiami, które mogą być wykorzystywane zarówno w cywilnym, jak i wojskowym sektorze,
Szczególnie istotne dla firm zajmujących się sztuczną inteligencją, dronami, cyberbezpieczeństwem czy nowoczesnymi materiałami.
5. Europejska Rada ds. Innowacji (EIC) - Akcelerator dla startupów
- program skierowany do innowacyjnych startupów i MŚP,
- umożliwia dofinansowanie i inwestycje kapitałowe,
- preferencje dla technologii mogących znaleźć zastosowanie w obronności.
6. Sieci i klastry przemysłowe
MŚP mogą również skorzystać z programów wspierających międzynarodową współpracę i wymianę know-how poprzez sieci, takie jak:
- European Defence Technological and Industrial Base (EDTIB),
- Europejskie Klastry Innowacji w Obronie (EDIHs),
- Program Dual-Use Technologies, wspierający technologie o podwójnym zastosowaniu.
Jak uzyskać wsparcie?
Aplikowanie odbywa się głównie przez platformę Funding & Tenders Portal,
Warto nawiązać współpracę z konsorcjami i partnerami międzynarodowymi.
Uczestnictwo w warsztatach, targach obronnych i wydarzeniach networkingowych ułatwia dostęp do funduszy.
